Η επιστημονική τεχνική ανάλυση κάνει μία βασική διάκριση ανάμεσα σε χρηματιστηριακό κλίμα και χρηματιστηριακό καιρό. Ο καιρός εξελίσσεται μέσα στο κλίμα και περιλαμβάνεται σε αυτό κατά 100%.

Όπως και στη φύση, όπου, για παράδειγμα, μπορεί να υπάρξει μία περίοδος καλοκαιρίας μέσα στο χειμώνα, η μία περίοδος κακοκαιρίας μέσα στο καλοκαίρι αλλά τελικά επικρατεί το κλίμα του καιρού, έτσι και στις χρηματιστηριακές αγορές, είναι το χρηματιστηριακό κλίμα που θέτει τα βασικά όρια μέσα στα οποία θα εξελιχτεί ο χρηματιστηριακός καιρός.

Η δεκαετία του 1990, ήταν αυτή του θερμού καλοκαιρινού κλίματος για τις μετοχές και του ψυχρού χειμώνα για τα εμπορεύματα και τα ακίνητα. Στα τέλη της, η διάκριση ήταν απολύτως εμφανής για την επιστημονική τεχνική ανάλυση, καθώς η συντριπτική πλειοψηφία των μετοχών των ώριμων αγορών, μεγάλης, μεσαίας και μικρής κεφαλαιοποίησης, πετούσαν σε ιστορικά υψηλά την ώρα που το πετρέλαιο και ο χρυσός βυθίζονταν σε ιστορικά χαμηλά και τα ακίνητα υπέφεραν από ύφεση. Αδιαφιλονίκητος πρωταθλητής, μέχρι τότε, ήταν οι μετοχές.

Πριν τη δύση της δεκαετίας, η επιστημονική τεχνική ανάλυση προέβλεπε αντιστροφή του κλίματος, η οποία θα έπρεπε να αναδείξει νέους πρωταγωνιστές. Η δεκαετία του 2000, φαινόταν πολύ πιο πιθανό να ανήκει στα εμπορεύματα και τα ακίνητα παρά στις μετοχές.

Έχουμε περάσει το ήμισυ του 2007 και η εικόνα του κλίματος είναι ξεκάθαρη, με τη χρήση της επιστημονικής τεχνικής ανάλυσης, όχι, όμως και με αυτήν άλλων μεθόδων. Ούτε τα οικονομικά ή οικονομετρικά μοντέλα, η θεμελιώδης ή η τεχνική ανάλυση δε μπορούν να αποτυπώσουν με σαφήνεια ποια είναι η χρηματιστηριακή πραγματικότητα της νέας δεκαετίας, παρά το γεγονός ότι οδεύουμε προς το τέλος της.

Το πρόβλημα, φάνηκε από την αυγή της δεκαετίας, όταν οι οικονομολόγοι αναγνώρισαν, με καθυστέρηση και με διαφωνίες, την παγκόσμια οικονομική ύφεση, το 2001. Στη συνέχεια, αρνήθηκαν να δουν ανάρρωση παρά, μόνο, από τα μέσα του 2004 και μετά. Πριν προλάβει η ανάρρωση να γίνει κοινώς αναγνωρίσιμη, νέες φωνές έκαναν λόγο για καινούρια ύφεση στις ΗΠΑ, η οποία, ακόμη, δεν έχει πιστοποιηθεί από επίσημα χείλη, κάτι που ίσως να μη γίνει ποτέ. Από την άλλη, μεγάλη μερίδα οικονομολόγων υποστήριζε και υποστηρίζει πως δεν τίθεται θέμα ύφεσης αλλά το αντίθετο, υπέρμετρης ανάπτυξης.

Οι θεμελιώδεις αναλυτές, αρκέστηκαν στην προσαρμογή των προβλέψεών τους προς τα κάτω, από το 2000 ως το 2003, (καθώς η προβλεπτική δυνατότητα των εργαλείων που χρησιμοποιούν είναι πολύ μικρή) και προς τα πάνω από το 2003 και μετά.

Οι χρήστες της παλαιάς τεχνικής ανάλυσης, ακολουθούν το γνωστό μονοπάτι που τους οδηγεί στην επιτυχία, μόνο, όταν η τάση έχει, ήδη, εδραιωθεί για τα καλά και είναι, πλέον, εμφανής. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις τα εργαλεία που χρησιμοποιούν κάνουν τη ζωή τους πιο δύσκολη αντί για πιο εύκολη.

Η επιστημονική τεχνική ανάλυση, όμως, παρέχει εργαλεία που μπορούν να κάνουν τη ζωή μας πολύ εύκολη και ένα από αυτά είναι τα διαγράμματα απόδοσης. Η θεωρία που τα συνοδεύει αναφέρει πως η συγκριτική απεικόνιση αγορών από το μοντέλο ΑΝΕΜΟ (Ακίνητα, Νομίσματα, Εμπορεύματα, Μετοχές και Ομόλογα), βοηθά στην αντικειμενική αναγνώριση του χρηματιστηριακού κλίματος.

Τι μας δείχνει, λοιπόν, ένα τέτοιο διάγραμμα από την αρχή της νέας δεκαετίας μέχρι σήμερα;




Ότι οι απόλυτοι πρωταγωνιστές είναι τα εμπορεύματα, πετρέλαιο και χρυσός και τα ακίνητα. Η άνοδος κατά 20,92% του DAX, για παράδειγμα, φαίνεται πενιχρή μπροστά στο 135% του χρυσού, το 186% του πετρελαίου και το 303% των μετοχών real estate.

Ποιο είναι, επομένως, ξεκάθαρα, το χρηματιστηριακό κλίμα της δεκαετίας που διανύουμε; Καλοκαιρινό για τα εμπορεύματα και τα ακίνητα και χειμερινό για τις μετοχές.

Ίσως αυτή η διαπίστωση παραξενεύει, όμως, ενώ οι αναλύσεις μπορεί να κάνουν λάθος, τα ποσοστά αυξομείωσης που φαίνονται στα διαγράμματα απόδοσης, δεν κάνουν ποτέ. Ενδεικτικό της δύναμης που έχουν τα διαγράμματα απόδοσης να αποκαλύπτουν την κρυμμένη χρηματιστηριακή πραγματικότητα είναι και το διάγραμμα που θα δούμε στη συνέχεια.

Αν σας ρωτούσαν: ‘ποιος είναι ο χρηματιστηριακός πρωταγωνιστής του 2007 στις αναπτυγμένες οικονομίες;’, πιθανόν να απαντούσατε ο DAX. Είναι λογικό, καθώς έχει καταγράψει άνοδο, από την αρχή του έτους, περίπου κατά 19%, όταν ο FTSE και ο Nikkei παρέμειναν στο 5,47%, ενώ ακόμη και ο Dow βρίσκεται κάτω από το 9%.

Σας διαβεβαιώνω πως δεν υπάρχει ούτε ένας οικονομολόγος, θεμελιώδης ή τεχνικός αναλυτής, που θα έλεγε ότι ο χρηματιστηριακός πρωταγωνιστής του 2007 είναι, μέχρι σήμερα, το πετρέλαιο.

Και όμως, το παρακάτω γράφημα απόδοσης δείχνει ότι αυτή, ακριβώς, είναι η πραγματικότητα. Ο δείκτης WTIC ενισχύεται από την αρχή του έτους κατά 31,66%, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο δείκτη των αναπτυγμένων οικονομιών. Η άνοδος είναι μεγαλύτερη ακόμη και από του δείκτη FTSES, της μικρής κεφαλαιοποίησης στο ΧΑ!



Πώς μπορούν, όμως, να χρησιμοποιηθούν τέτοιου είδους πληροφορίες που παράγονται από την επιστημονική τεχνική ανάλυση και τις μεθόδους της; Κατ’ αρχήν μας βοηθούν να επενδύσουμε στις κατάλληλες αγορές. Από το 2000, για παράδειγμα, δημοσίευσα σειρά αναλύσεων όπου εξηγούσα πως περίμενα άνοδο στο χρυσό και γι΄ αυτό είχα αγοράσει αμοιβαία χρυσού. Μάλιστα, είχα δώσει και το όνομα του αμοιβαίου που είχα προτιμήσει καθώς και μία λίστα από άλλα τα οποία έκρινα υποσχόμενα.

Τα αμοιβαία αυτά επενδύουν σε μετοχές χρυσού και όταν βλέπετε άνοδο του δείκτη χρυσού κατά 135% φανταστείτε τα κέρδη που αποκόμισαν οι μετοχές του κλάδου. Δεν υπάρχει ούτε ένα αμοιβαίο από αυτά που είχα αναφέρει στις αρχές της δεκαετίας που να έχει απόδοση μικρότερη από 300%.

Όσον αφορά στο πετρέλαιο, υπάρχουν αντίστοιχα αμοιβαία που επενδύουν σε μετοχές πετρελαίου. Τα κέρδη σε αυτά είναι ακόμη περισσότερα.

Παρά το γεγονός, ωστόσο, ότι το κλίμα της δεκαετίας είναι καλοκαιρινό για το χρυσό, το πετρέλαιο και τα ακίνητα, τα διαγράμματα απόδοσης, τα Κινηματογραφήματα και άλλες επιστημονικές τεχνικές μέθοδοι μας βοήθησαν να προβλέψουμε καλοκαιρινό καιρό για τις μετοχές μεγάλης κεφαλαιοποίησης, στις αρχές του 2003.

Οι δημοσιεύσεις τόσο στο analitis.com όσο και στο ΚΕΡΔΟΣ και άλλα χρηματιστηριακά sites είναι γνωστές. Γνωστή είναι και η εξέλιξη. Αυτό που δεν είναι γνωστό, όμως, είναι πως ακόμη και σε αυτήν την περίοδο, δηλαδή από το 2003 και μετά, μόλις ένας δείκτης μετοχών, από τις αναπτυγμένες οικονομίες, μπόρεσε να ξεπεράσει τα κέρδη του πετρελαίου και των ακινήτων, ο DAX.



Ακόμη και μέσα στο θερμό, για τους δείκτες και τις μετοχές μεγάλης κεφαλαιοποίησης, καλοκαιρινό καιρό από το 2003 και μετά, η επιρροή του ευρύτερου κλίματος ήταν και πάλι εμφανής.

Τι σημαίνει αυτό; Ότι θα μπορούσε κάποιος να έχει εκμεταλλευτεί τόσο το κλίμα όσο και τον καιρό, ώστε να έχει μικρότερο ρίσκο και μεγαλύτερα κέρδη στο χαρτοφυλάκιό του.

Ό,τι δηλαδή εξηγούσαμε ότι ήταν η καλύτερη στρατηγική όλα αυτά τα χρόνια.

Κάνοντας τα πράγματα ακόμη πιο απλά, όλη η ουσία στις χρηματιστηριακές αγορές είναι η έγκαιρη αναγνώριση των θετικών και αρνητικών πρωταγωνιστών, ώστε να μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε τους μεν και να προφυλαχτούμε από τους δε (ή να εκμεταλλευτούμε και τους δύο στην περίπτωση που κάνουμε και short trading).

Η μεθοδολογία της παλαιάς τεχνικής ανάλυσης, η οποία αναλύει έναν τίτλο κάθε φορά, κάνει αδύνατο τον συνεχή έλεγχο δεκάδων δεικτών από διαφορετικές αγορές και στη συνέχεια ακόμη περισσότερων κλάδων και μετοχών. Χειρότερα είναι τα πράγματα στη θεμελιώδη ανάλυση.

Αντίθετα, η επιστημονική τεχνική ανάλυση, επιτρέπει την μελέτη ολόκληρων συστημάτων δεικτών, κλάδων και μετοχών και οδηγεί στην αντικειμενική αναγνώριση των πρωταγωνιστών.

Έτσι, ενώ η πλειοψηφία των αναλυτών του ΧΑ, έκανε λόγο για άνοδο της μεσαίας και μικρής κεφαλαιοποίησης κατά το 2004, η ΕΚΤΑ έδωσε το σήμα για τη σχετική άνοδο στο δεύτερο εξάμηνο του 2005. Το αποτέλεσμα ήταν οι περισσότεροι που άνοιξαν θέση στη μεσαία και τη μικρή κεφαλαιοποίηση το 2004 να υποστούν απώλειες ενώ όσοι το έκαναν από το δεύτερο εξάμηνο του 2005 και μετά να έχουν καταγράψει μεγάλα κέρδη.



Όμως ακόμη και στην περίπτωση των επενδυτών που άκουσαν την ΕΚΤΑ, η επιτυχία τους είναι εγγυημένη μόνον εάν τοποθετήθηκαν στις μετοχές που δέχτηκαν θετική παρέμβαση, οι οποίες είναι λίγες, σε σχέση με το σύνολο των μετοχών.

Ενώ στη δεκαετία του 1990 η άνοδος ήταν χαρακτηριστικό όλων, σχεδόν, των μετοχών, στην ανοδική περίοδο της δεκαετίας του 2000 ο αριθμός των μετοχών που εμφανίζουν κέρδη είναι μικρός. Αυτό, καταρχήν, είναι αποτέλεσμα του χειμωνιάτικου κλίματος στις μετοχές, το οποίο δεν επιτρέπει την άνοδο του συνόλου τους αλλά ενός τμήματος τους.

Σε αυτήν την περίπτωση οι επιστημονικές τεχνικές μέθοδοι είναι απαραίτητες για να αναγνωρίσουμε τις πρωταγωνίστριες μετοχές.

Σε γενικές γραμμές, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η προσκόλληση σε συγκεκριμένες μετοχές για μεγάλο χρονικό διάστημα, αν δεν υπάρχουν σαφείς και αντικειμενικοί λόγοι γι’ αυτό. Για παράδειγμα, δεν είναι δικαιολογία ότι «παίζω τη μετοχή αυτή χρόνια και την ξέρω καλά».

Η σωστή στρατηγική είναι ο εντοπισμός των θετικών πρωταγωνιστριών χρηματιστηριακών αγορών (πετρέλαιο, μετοχές, χρυσός κλπ) και στη συνέχεια των πρωταγωνιστριών χωρών (Γερμανία, Ελλάδα κλπ). Επόμενο βήμα ο εντοπισμός των κλάδων που δέχονται τη μεγαλύτερη θετική παρέμβαση και τέλος, μέσα σε αυτούς, τις πρωταγωνίστριες μετοχές.

Ένα ακόμη παράδειγμα εφαρμογής της παραπάνω στρατηγικής είδαμε στις αρχές του 2006, όταν η ΕΚΤΑ επισήμανε πως υπήρχε φούσκα στον ελληνικό κλάδο τραπεζών, την ώρα που η μεσαία και μικρή κεφαλαιοποίηση φαίνονταν υποτιμημένες.

Ενώ μέχρι τότε οι τράπεζες πρωταγωνιστούσαν, όπως βλέπουμε στο ακόλουθο γράφημα απόδοσης, από εκείνο το σημείο και μετά η παρέμβαση άλλαξε κατεύθυνση και μετέτρεψε σε πρωταγωνιστές τη μεσαία και μικρή κεφαλαιοποίηση (επόμενο διάγραμμα).





Συμπερασματικά, ο εντοπισμός των πρωταγωνιστών είναι άρρηκτα συνυφασμένος με τα κέρδη ή τις απώλειες. Και μία από τις καλύτερες μεθόδους εντοπισμού είναι τα διαγράμματα απόδοσης και τα Κινηματογραφήματα, ξεκινώντας από το βασικό μοντέλο ΑΝΕΜΟ και φτάνοντας μέχρι τους κλάδους και τις μετοχές των χρηματιστηρίων που έχουν ενδιαφέρον.

Μόνο αν αναγνωρίσουμε έγκαιρα τους σημερινούς πρωταγωνιστές θετικής παρέμβασης, θα μπορέσουμε να απολαύσουμε τις απολαβές από τους αυριανούς πρωταθλητές κερδών.